تیر آهن

یکی از انواع پروفیل‌های فولادی که در پروژه‌های صنعتی، عمرانی و اغلب سازه‌ها مورد استفاه قرار می‌گیرد، تیرآهن است. این مقطع فولادی یکی از پر مصرف‌ترین و اساسی‌ترین مصالح در پروژه‌های ساختمان سازی است که باعث افزایش مقاوت و استحکام سازه می‌شود. علاوه بر برخی کارخانه‌های ایرانی که بر اساس استانداردهای جهانی و داخلی به تولید این محصول مشغول هستند، جهت رفع نیاز کشور، جز محصولات وارداتی نیز می‌باشد. این محصول به طور کلی از جنس فولاد است و به علت گستردگی کاربرد، انواع مختلفی از آن تولید می‌شود. برخی کارخانه‌ها در فرآیند تولید از آلیاژهای متفاوتی استفاده می‌کنند که باعث ایجاد تفاوت‌های جزئی در برخی ویژگی‌های محصول نهایی آن‌ها با هم می‌شود. تیرآهن یا به شکل حرف انگلیسی I و یا حرف H ساخته می‌شود که هر کدام از این‌ها نیز در انواع مختلفی تولید می‌شوند. واحد شمارش تیرآهن شاخه است و هر شاخه طولی بین 6_12 متر دارد. هر تیرآهن دو قسمت عمودی دارد که به آن‌ها بال می‌گویند و یک قسمت افقی و میانه که به آن جان می‌گویند و از دو طرف به بال‌ها متصل است.

کاربردهای تیرآهن

تیرآهن‌ها در انواع مختلفی تولید می‌شوند و برای مصارف مختلفی کاربرد دارند از جمله:

• ساختن برخی از انواع پل‌ها
• ساختن انواع ستون‌ها
•  صنعت کشتی سازی و اسکله
•  سازه‌های صنعت نفت و گاز
•  اسکلت سازی ساختمان‌ها
• ساختن خرپا و تیر

مزایای استفاده از تیرآهن

• در ارتفاعات بالا قابل استفاده است.
• ساخت این مقطع فولادی نسبت به سازه بتنی، زمان کمتری می‌برد.
• نصب کردن و اجرای آن زمان کمتری می‌برد.
• اتصال آن‌ها به یکدیگر به وسیله جوشکاری امکان پذیر است.
• نسبت به سازه بتنی فضای کمتری را اشغال می‌کند.
• بعد از اتمام سازه، امکان گسترش و توسعه آن وجود دارد.
• دوام و مقاومت بالایی در برابر فشارها دارد.

معایب استفاده از تیرآهن

تیرآهن نیز مانند هر محصول دیگری باید براساس استانداردها و توسط افراد حرفه‌ای در این زمینه تولید شود تا در پروژه‌های مربوطه مشکلی ایجاد نشود و همچنین طول عمر خوبی داشته باشد. اگر هنگام تولید این مقاطع فولادی و نصب آن‌ها به نکات لازم و استاندارد توجه نشود، باعث به خطر افتادن امنیت پروژه مدنظر می‌شود. همچنین معایبی دارد که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• در ایران تیرآهن‌ها را به وسیله جوشکاری به یکدیگر متصل می‌کنند که این روش، امن نیست. بهتر است از اتصالات مناسبی چون پیچ و مهره که در سطح بین المللی کاربرد دارد، استفاده کنند.
• اگر فرآیند تولید تیرآهن غیراستاندارد باشد، امکان خم شدن آن وجود دارد.
• تیرآهن در برابر دماهای بالا مقاومتی ندارد و همین امر موجب می‌شود در شرایطی مانند آتش سوزی، سازه فرو بریزد.
• قرار دادن تیرآهن در یک فضای مرطوب یا فضایی که بخارهای شیمیایی تولید می‌شود، باعث اکسید شدن و زنگ زدن بدنه آن می‌شود.

انواع تیرآهن

تیرآهن‎‌ها کاربردهای گسترده‌ای دارند و به همین علت در انواع مختلفی تولید می‌شوند که در ادامه به معرفی برخی از آن‌ها می‌پردازیم:

• تیرآهن IPB (هاش)

از جمله تیرآهن‌های پرکاربرد در ایران، تیرآهن هاش یا بال پهن است که در ساخت پروژه‌های بزرگی مانند کارخانه‌ها کاربرد دارد. ظاهری شبیه به H دارد و اندازه جان و بال در آن با هم برابر است. در دو نوع سنگین و سبک تولید می‌شود که HEB نماد نوع سنگین آن و HEA نماد نوع سبک آن است.

• تیرآهن CPE (لانه زنبوری)

بدنه‌ی این تیرآهن‌ شبیه کندوی زنبور است و از حفره‌های هشت ضلعی ساخته شده است. این حفره‌ها امکان عبور سیم از سازه را فراهم می‌کنند.

• تیرآهن IPE (بال نیم‌پهن)

این تیرآهن به شکل حرف I و براساس استانداردهای اروپا تولید می‌شود و در ایران پرکاربردترین است. در این نوع تیرآهن‌ها در تمام طول شاخه، اندازه بال برابر است.

• تیرآهن INP

این نوع تیرآهن براساس استانداردهای روسیه و چین ساخته می‌شوند. به شکل حرف I هستند اما تیرآهن بال نیم پهن تفاوت دارند. این نوع تیرآهن در پپروژه‌های عمرانی کاربرد دارد و به همین علت از برخی کشورها مانند روسیه وارد می‌شود.